The Climatezipper

Klimaatbeleid

Klimaatbeleid is complex. Door de verschillende benaderingen is een consistent beleid moeilijk te maken. Er zijn twee belangrijke invalshoeken:

  • Bronbestrijding (mitigatie)
  • Ruimtelijke aanpassingen (adaptatie)

De aanpak van mitigatie loopt vaak voor op die van adaptatie. Belangrijk is dat gelet wordt op de samenhang en de interactie van de projecten uit de verschillende sporen.

De ClimateZipper

De ClimateZipper is een denkmodel waarmee een gemeente een consistente hoofdlijn voor integraal klimaatbeleid kan uitstippelen. Het idee is in 2008 ontstaan voor waterkwaliteit aan de Monash Universiteit van Melbourne. Het Australische model legde een relatie tussen ambities, de diensten en hun sociaal-politieke drijfveren. De ClimateZipper is op deze manier verder ontwikkeld voor de Nederlandse situatieen is nu geworden tot een denkmodel voor gemeenten. De zipper wordt sinds kort toegepast. Tot nu toe leidt de ClimateZipper tot herkenning en waardering.

foto van de climatezipper

Download de Climatezipper

 Kern

In de ClimateZipper houdingen tegenover het klimaatbeleid inzichtelijk gemaakt:

1. Adhoc

De gemeente reageert op initiatieven van buiten de eigen organisatie.

  • Ontkennend of onderschattend: Een initiatief wordt ter kennisneming aangenomen.
  • Waardering: Een initiatief wordt opgemerkt, zonder veel betrokkenheid.

2. Regulerend

De gemeente bepaalt de randvoorwaarden en de beleidskaders voor klimaatbeleid.

  • Juridische randvoorwaarden: Inkadering vindt plaats door het toepassen van regels en procedures regels (bv bouwverordening).
  • Afstemming: De gemeente zorgt dat verschillende initiatieven elkaar zo mogelijk begunstigen.

3. Regisserend

De gemeente regisseert ruimtelijke en maatschappelijke processen.

  • Structurerend: Regie richt zich vooral op het natuurlijk systeem als drager van klimaatadaptatie.
  • Integrerend: Regie breidt zich uit tot  samenhang van maatschappelijke thema’s, zoals economie, bebouwing, infrastructuur en zorg.

4. Faciliterend

De gemeente faciliteert bewoners, bedrijven en externe organisaties.

  • Verantwoordelijkheid in de ruimte: Facilitering vanuit het besef van betekenis van omgeving en regio voor de stad. De stad staat dus niet centraal.
  • Verantwoordelijkheid in de tijd: Facilitering richting aanpassing op toekomstige tendensen en ontwikkelingen, die vaak nog grotendeels onbekend zijn. Maar ook faciliterend naar processen uit het verleden.

Gebruikfuncties van de ClimateZipper

  1. Om in gesprek te komen met een brede groep van betrokkenen (lerende benadering).
  2. Het bepalen van het huidige ambitieniveau bepalen. Nog belangrijker, het bepalen van het gewenst/e noodzakelijke niveau (participatieve strategieontwikkeling).
  3. Bevordering van eenheid in methodes, hulpmiddelen en informatievoorziening.
  4. Verduidelijkt de voorwaarden voor transitie naar een hoger niveau.
  5. Laat zien dat alle perspectieven belangrijk zijn. Ook het ad hoc perspectief. Door de beoordeling vanuit een hoger niveau kan voorkomen worden dat er domme fouten gemaakt worden. Voor een ad hoc initiatief kan dat bijvoorbeeld leiden tot verschuiving of aanvulling. (Ruimtegevende structuren)
  6. Coördinatie en aansturing van het adaptatieproces, via de ‘brede’ agenda van het kennisportaal Ruimtelijke Adaptatie
  • Willen: Beleid, mandaat, regie, samenwerking
  • Werken: Lopende processen verrijken of bijsturen, nieuwe pilots opzetten, kapstok om projecten op ‘lagere’ niveaus (adhoc, afstemming etc.) in te bedden in integraal lange termijn perspectief
  • Weten: Methode, vaardigheden, leren, kennis en informatie, toegankelijkheid en begrijpbaarheid in samenwerking